روزي كه پهلوان تختي ازدست رفت


روزي كه پهلوان تختي ازدست رفت ـ جزئیات پوشش خبر و اصرار من به چاپ عکس جسد در صفحه اول به رغم روش روزنامه اطلاعات

پليس تهران 18دي ماه 1346 خبري را در اختيار خبرنگاراني كه اخبار جنايي شهر را پوشش مي دادند قرار داد كه حاكي از آن بود كه غلامرضا تختي پهلوان معروف كُشتي كه شهرت به پيروي از خط دكتر مصدق و مخالفت با روش حكومت كردن شاه را داشت در هتل اتلانتیک [تهران]، اطاق شماره 23 خودكشي كرده و در این اطاق یک وصیت نامه که 16 دیماه 1346 تنظیم شده و یک یادداشت به دست آمده که به بازپرس داده شده است. موضوع خودکشی نیز حدود ساعت 11 بامداد به گَرِ ِکانی دادستان تهران اعلام و جسد جهت تعیین علت مرگ به پزشکی قانونی منتقل شده است. پلیس گفته بود که علت خودکشی مشکلات خانوادگی بوده و انگیزه دیگری وجود نداشته است.

     من كه در آن زمان در تحريريه روزنامه اطلاعات، يکي از دبيران اخبار بودم و دبیر صفحه حوادث این روزنامه از «خليل بهرامي» خبرنگار مربوط (فعلا ساکن قُهرود کاشان و صاحب یک کارخانه کارتُن سازی) خواستم که به هتل برود و از کارکنان هتل قضیه را بپرسد و از آنجا به خانه محل سکونت تختی در شمیران برود و در آنجا هم تحقیق کند و دستآورد خودرا تلفنی خبر دهد زیرا که دیر است و روزنامه باید به موقع بزیر چاپ برود. از فیروز مجللی که سابقه ورزشی نویسی داشت، با تختی آشنا بود و خبرنگار میز اخبار فرهنگی خواستم تا در پوشش خبر کمک کند. میز عکس هم مامور آوردن عکسی از تختی، زن و فرزندش (کودک) و عکسی از اطاق و تختخواب هتل و ....

    کارکنان هتل گفته بودند که تختی 16 دیماه ـ شب هنگام به هتل آمد و در برابر تعجب ما گفت که چون دیر است و خانه اش در شمیران، می خواهد که شب را در اینجا بگذراند. روز بعد (17 دیماه)، وی پس از صرف ناشتایی در رستوران هتل به اطاق خود بازگشت و ما تعجب کردیم که چرا آن طور که گفته بود به خانه نرفت. وی چند ساعت بعد یک کاغذ سفید خواست تا چیزی را در آن یادداشت کند، و یکی دو بار هم تلفنی با خارج از هتل تماس گرفت. روز بعد (18 دیماه) نگهبان هتل که اطراف ساختمان و محوطه را هم سرکشی می کند خبرداد که باد یک چرخ اتومبیل تختی خالی شده است. خواستیم اورا آگاه کنیم که کلید را بدهد تا چرخ اتومبیل را عوض کنیم که چِفت اطاق را از داخل انداخته بود و در باز نمی شد و به دق الباب و تلفن هم جواب نمی داد.

نگران شدیم و در را به هر ترتیب که شده بود باز کردیم و با جسد او رو به رو شدیم و دو نوشته در کنار او و به کلانتری پلیس خبر دادیم، نخست ماموران پلیس و سپس بازپرس دادسرا آمدند، هرچه را که در اطاق بود بردند، جسد را به پزشگی قانونی منتقل کردند و از ما نیز چگونگی آمدن و رفتن و رفتارش را تحقیق کردند.


    بهرامی گفت که تختی در یک نامه، از این ساعت و آن ساعت کردن قصد خود به خودکشی و اینکه باید بمیرد نوشته بود و احساس خودرا که چگونه خواهد مُرد و جسدش چه خواهد شد، خودکشی و پایان دادن به عُمر سخت است ولی چاره نیست شرح داده بود و نسبت به سرنوشت تنها فرزندش ابراز دلتنگی و نگرانی کرده بود. همه این مطالب را روی همان کاغذی نوشته بود که از هتل گرفته بود. در وصیت نامه نوشته شده بود که خانه ملکی او در نارمک و اتومبیل بنز را فروخته (با ذکر نام خریدار) و بیش از مَهریه به زنش ـ شهلا چیزی داده نشود. در زیر وصیت نامه که در محضر تنظیم شده بود، خودش با دست خودش خطاب به دادستان تهران نوشته بود که از کسی شکایت و گلایه ندارد، خودش تصمیم گرفته و احدّی دخالت ندارد.


     از بهرامی خواستم که کُپی هر دو نوشته را از پلیس بگیرد و بیاورد تا در روزنامه کلیشه کنیم. پلیس پیش از دادن کاغذها به بازپرس از آنها برای خودش و نگهداری در سابقه کُپی گرفته بود.

     فیروز مجللی (متوفّی در واشنگتن) خبر آورد که زن تختی دانشجو بوده و در خیابان امیر آباد زندگی می کردند که به شمیران اثاثه کشی کردند و خانواده تختی در آنجا با مادر و خواهرش همخانه شده و احتمالا مشکل خانوادگی از همین جا آغاز گردیده است. تختی شب پیش از خودکشی به شهلا تلفن کرده و گفته بود که دیگر به خانه باز نخواهد گشت و اورا نخواهد دید و سفارش فرزندش را کرده بود. مجللی اشاره کرد که شنیده است که تفاوت طرز تفکّر و سطح زندگانی عروس و مادر ـ خواهر شوهر هم ممکن است در کار بوده زیرا که مادر تختی قبلا ساکن خانی آباد (جنوب وقت تهران) بود. ولی اطمینان کامل ندارد، فقط شنیده است.
    خبر خودکشی تختی، در صفحات اول و 17 شماره هجدهم دی و در صفحات اول و 18 شماره نوزدهم دیماه 1346 روزنامه اطلاعات چاپ شد با عکس های او و شهلا و فتوکپی وصیت نامه و پی نوشت. روز نوزدهم اصرار کردم که عکس جسد تختی در صفحه اول روزنامه چاپ شود و این کار به رغم روش روزنامه اطلاعات که عکس جسد در صفحه اول چاپ نمی کرد و آماده شدن برای تحمّل هرگونه اعتراض چاپ شد. عکس در اطاق تشریح پزشگی قانونی گرفته شده بود.

    احتمالا چاپ عکس جسد در صفحه اول که سابقه نداشت ـ به رغم نارضايي باطني دولت وقت، هزاران تن دیگررا گریان کرد و به ابن بابویه کشاند. هزاران تن تهرانی جنازه پهلوان متوفّی را از مسجد ارگِ تهران تا ابن بابويه (شهر ري) تشييع كرده بودند.
     تختي، نخستين كشتي گير ايراني كه بر كرسي قهرماني جهان ايستاد، تا روزي كه خودرا از مسابقه ها كنار كشيد برنده چهار مدال طلا و شش مدال نقره شده بود.


کُپی صفحه اول شماره 18 دیماه 1346 روزنامه اطلاعات


کُپی خبر خودکشی در صفحه 17 شماره 18 دیماه 1346 روزنامه اطلاعات


کُپی صفحه اول شماره 19 دیماه 1346 روزنامه اطلاعات با عکس جسد تختی در آن


کُپی صفحه 18 شماره 19 دیماه روزنامه اطلاعات که خبر خودکشی را دنبال کرده بود

مولف (نوشيروان کيهاني زاده)

نظرات

پست‌های پرطرفدار