تاریخچه و قیمت بلیط سینما از قبل تا بعد از انقلاب (عکس و اینفوگراف)





نرخ تورم اقتصادی در این دو دهه30 و 40 بین 10 تا 13 در صد در نوسان بود و در پیرو آن قیمت بلیط سینما بین 1 تا 4 تومان تخمین زده می شود.

تاریخچه و قیمت بلیط سینما از قبل تا بعد از انقلاب (عکس و اینفوگراف)
به گزارش سینما خبر؛ لاله زار، غوغاي گيشه هاي فروش بليط و دادزن جلوي درب سينما؛ سوفیا لورن! بریجبت باردوت! دوك مانتي، قاتل فراري امشب قرار است مردم را در پمپ بنزين به گروگان بگيرد. «جنگل وحشت زده» روي پرده است و همفري بوگارت، گانگستر رمانتيك سينما همه را مجذوب خود كرده. تفريح براي جوان ترها باقالا، لبوی داغ ، نوشابه کانادا و همين سينماست. بايد سريعتر به فيلم برسند. بچه هاي كوچك كه اجازه ورود به سالن را ندارند به عكس هاي سياه و سفيد  بیرون سینما خيره مانده اند. بعد از ظهر خنك تابستاني تهران و پرنده هايي كه گهگاه در آسمان پاكيزه شهر مي پرند، ليموناد شيشه اي دو قرآن،‌ هربرگ لواشك يك شاهي. خاطرات به يادماندني لاله زار گم شده در دفتر خاطرات با سينماها و گرمي مخاطبان سينما، شهر فرنگ ديگر از تب و تاب افتاده است


سينما زماني که به سرزمين ما ايران رسيد، اسباب بازي ملوکانه اي در دست شاه قاجار بود و اگر سفر مظفرالدين شاه به فرنگ در شروع قرن مصادف با نمايش برادران لومير نمي شد سينما در ايران چه سرنوشتي پيدا مي کرد؟ مظفرالدين شاه سينماتوگراف را مي بيند و دستور خريد آن را مي دهد و به ايران مي آورد تا از آن به طور خصوصي استفاده کند و سينما در پس پرده ي  حرم باقي مي ماند. سينما را مظفرالدين شاه وارد مملکت کرد؛ اما نه به قصد خدمت به ملتش؛  بلکه در جهت ارضاي ذهن تنوع طلب و نوجويش!

در سال 1285 اولین تماشاخانه در تهران تاسیس شد . اولين ايراني که نخستين فيلم ناطق را مي سازد، در آنسوي مرزها، در هند اجازه ي کار پيدا مي کند كه از همان ابتدا، اقتباس و تقليد، ساختار سينماي ايران را دچار تنش کرد و بنايي بدون استحکام، فکر، ذوق و سليقه پي ريزي شد. پيشگامان سينماي ايران هنر سينما را سال ها پيش در اين ملک متولد ساختند، کساني چون: آوانس اوگانيانس، عبدالحسين سپنتا، خان بابا معتضدي، ابراهيم مرادي، اسماعيل کوشان، محسن بديع، احمد شيرازي، ساموئل خاچيکيان، مهدي اميرقاسمخاني، واهاک وارطانيان، آرمان، مسعود کيميايي، ناصر تقوايي، داريوش مهرجويي، علي حاتمي، بهرام بيضايي، نعمت حقيقي، فرخ غفاري، ابراهيم گلستان ، امير نادري، محمدعلي فردين، اسفنديار منفرزاده، بهروز وثوقي، روبيک منصوري، ناصر ملک مطيعي، سهراب شهيد ثالث، پرويز کيمياوي، ابراهيم حاتمي کيا و انبوه زنان و مردان ديگري که اين هنر را کشف کردند، به بلوغ رساندند و گسترش بخشيدند.
در تمام اين سال ها، سينما در هر دوره و زمانه اي به شکلي درآمد؛ گاه هنر ناب بود و گاه وسيله ي تبليغ، گاه، اسباب تفريح و سرگرمي زمينه اي براي انتقال پيام.
  

اولین فیلم ناطق سینمای ایران به نام "دختر لُر" به کارگردانی اردشیر ایرانی (کارگردانى هنرى با عبدالحسین سپنتا و کارگردانى فنى با اردشير ايرانى) در آبان­ماه سال 1312 به اکران عمومی درآمد که به فیلم جعفر و گلنار نیز مشهور شد. نمایش این فیلم، فیلم­های صامت دوره خود را از رونق انداخت. قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، سینما مخاطبان بسیاری را به سینماها می­‌کشاند تا از دیدن فیلم­های خارجی و ایرانی لذتی را ببرند که در هیچ تجربه‌­ای نبرده باشند. نبود تلویزیون و یا عدم امکان تهیه‌­ی آن برای همه و نبود اماکن تفریحی، رونق سینماها را تضمین کرده بود و هیچکس را به اندازه هنرپیشگان معروف سینما، همچون محمد علی فردین، تقی ظهوری، ناصر ملک مطیعی، ایرج قادری ، بهروز وثوقی، محبوب عام و خاص نمی‌­کرد ، یافت . 


از سال 1300 يعني سالهاي ابتدايي قرن حاضر شمسي تا حال حاضر بيش از 150 سينما در تهران تأسيس شده است، طبق آمار در دهه اول قرن حاضر شمسي 10 سينما در تهران در حال فعاليت بوده و از سال 1310 به بعد در طول يك دهه 16 سينماي جديد ساخته شده است. دهه 1320 جهان شاهد جنگ جهاني دوم بود كه در اين مدت به ساختار اقتصادي و سياسي كشورها لطمه هاي بسياري وارد شد. اين موضوع خود يكي از دلايل اصلي ركود صنعت سينما بود. در اين سالها تنها 10 سينماي جديد در تهران افتتاح شد. در طول دو دهه 30 و 40 جمعاً 104 سينماي جديد براي استفاده مخاطبان در تهران افتتاح شد كه به نوعي اوج شكوفايي صنعت سينما در ايران به شمار مي رود. نرخ تورم اقتصادی در این دو دهه بین 10 تا 13 در صد در نوسان بود و در پیرو آن قیمت بلیط سینما  بین 1 تا 4 تومان تخمین زده می شود. هر چند قیمت بلیط سینما مخصوصا در اوایل دهه 30 به نظر بالا است که این نیز به دلیل نبود  سيستم هاي DVD، VCD، VHS و ماهواره هاي خانگي و همچنين تلويزيون هاي غول پيكر و حضور سيستم هاي پيشرفته پخش صدا که امروزه در خانه هاي ايراني موج می زند، توجیه می شود.در این دوره سینمای خانگی مفهومی نداشت و برای بسیاری از ایرانیها حضور در سینماها رویا بود.شاید همین روند علت موفقیت فیلمها در گیشه بود.


سال تولید


نام فیلم


کارگردان


فروش تهران (تومان)


میانگین تقریبی بهای بلیت (تومان)


تعداد بلیت فروخته شده


1327


طوفان زندگی


علی دریابیگی


80000


2


-


1329


شرمسار


اسماعیل کوشان


200000


2


-


1330


مادر


اسماعیل کوشان


220000


2


-


1331


ولگرد


مهدی رئیس‌فیروز


400000


2


-


1332


غفلت


علی کسمایی


350000


2


-


1333


دختری از شیراز


ساموئل خاچیکیان


300000


2


-


1334


امیر ارسلان نامدار


شاپور یاسمی


400000


3


-


1335


خورشید می‌درخشد


سردار ساگر


525000


3


-


1336


شب‌نشینی در جهنم


ساموئل خاچیکیان


750000


3


-


1337


طوفان در شهر ما


ساموئل خاچیکیان


800000


3


-


1338


آسمون جل


نصرت‌اله وحدت


400000


3


-


1339


اول هیکل


سیامک یاسمی


450000


3


-


1340


فریاد نیمه شب


ساموئل خاچیکیان


400000


3


-


1341


دلهره


ساموئل خاچیکیان


600000


4


-


1342


جاده مرگ


اسماعیل ریاحی


600000


4


-


1343


آقای قرن بیستم


ضربت


سیامک یاسمی


ساموئل خاچیکیان


600000


600000


4


-


-


1344


گنج قارون


سیامک یاسمی


1000000


4


-


1345


حسین کرد


اسماعیل کوشان


1350000


4


-


1346


دالاهو


سیامک یاسمی


1500000


4


-


1347


یوسف و زلیخا


مهدی رئیس‌فیروز


1000000





4


-


-


1348


قیصر


مسعود کیمیایی


1800000


-


-


1349


طوقی


علی حاتمی


1700000


-


-


1350


صمد و قالیچه حضرت سلیمان


پرویز صیاد


1800000


-

-


 

در سال ۱۳۴۵ سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران تاسیس شد ولی سینما همچنان جایگاه خود را حفظ کرد و قیصر ( مسعود کیمیایی ) رکورد فروش تازه ای به جا گذاشت. این در حالی بود که در تاریخ سینما چند بار اعتصاب برای افزایش بلیط سینماها رخ داد که دو بار آن در سال1357 با اوج گیری انقلاب اسلامی و به آتش کشیده شدن سینماها و تعطیلی سینماها همراه بود. در سال ۱۳۵۸ کار سینماها و وارد کنندگان فیلمهای خارجی به واسطه نمایش فیلمهایی که سالها توقیف بودند رونق یافت .یکی از ویژگیهای سینما حرکت آن در راستای روند تحولات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جامعه است. ولی ورود و هجوم آثار خارجی در دهه­های آخر قبل از پیروزی انقلاب از سوی کمپانیهای بین­المللی خصوصاً آمریکایی بزرگترین ضربه را به سینمای قبل از انقلاب وارد نمود. اینگونه فیلمها که غالباً آثار بی­مایه و كم ارزشی بودند علاوه بر تبلیغ مصرف زدگی و در پی آن سرازیر شدن کالاها و لوازم لوکس غربی به ایران، فرهنگ و آداب و رسوم غنی مردم را نشانه رفتند. مدیریت سینما از سال ۵۸ تا سال ۶۰ یک سری فراز و فرودهایی داشت تا اینکه در همین ، وزارت ارشاد سکاندار سینما شد.
در دهه 60 با نمایش فیلمهای موفقی مانند عقابها، دونده، واجاره نشین ها صلابت سینمای ایران را تا حدودی حفظ شد و راه فیلمهای ایرانی به جشنواره های خارجی باز شد . البته در کنار کاهش عوارض فروش فیلم ایرانی در سال 1363، قیمت بلیط سینماها افزایش یافت. این آغازی بود برای حذف سوبسید دولتی در صنعت سینمای ایران و به طبع آن افزایش سرسام آورقیمت بلیطها و کاهش مخاطب. استفاده از فیلمهای ویدئو کلوب ها و حمایت بی رویه از سینمای دفاع مقدس ،علی رغم رکورد فروش فیلم هنرپیشه، ریزش شدید مخاطب سینما را در پی داشت. در سال 1374 مجلس شورای اسلامی قانون ممنوعیت استفاده خانگی از ماهواره تصویب کرد و مجددا بلیطهای سینماها افزایش یافت. در اواخر دهه70 اتفاق خوبی در سینمای ایران افتاد.حضور بازیگران پولسازی در سینمای ایران و همچنین کاربرد ژانرهای متفاوت در کنار بالا بودن قیمت بلیط، سینمای ایران را تکان داد . قیمت بلیت 450 تومانی سینما در سال 80 به چهار هزار تومان در سال 89 رسید.از سویی کهنه بودن فضای سینماها، لذت تماشای فیلم در سینما را از مخاطب گرفت و بحث قاچاق فیلم ضربه دیگری بود که به سینمای ایران وارد شد. در این برهه حتی اکران همزمان 5 فیلم نتوانست تاثیری در ارتقای تعداد مخاطب داشته باشد و تنها فیلمهایی همچون اخراجی ها، کلاه قرمزی و قلاده های طلا تماشاگران را به سینما آورد. هرچند امیر حسین علم الهدی(کار‌شناس حوزه اکران) فروش بالای در سینمای ایران را مستلزم بالا بودن تعداد مخاطب نمیداند و آن را به جا افتادن یک شخصیت محبوب در میان مخاطب ارجاع می دهد. هر ایرانی فقط هر 9 سال یك بار سینما می‌رود تعداد تماشاگران سینما در سه سال گذشته 12 تا 14 میلیون نفر بوده است.

علم الهدی بالا بودن قیمت بلیت را در پایین بودن مخاطب موثر می داند و می گوید: دو اصل میزان سرانه مطالعه هر کشور و میزان در آمد سرانه ملی تاثیر مستقیم بر روی سینما دارد. امروز با درآمد سالی ۶ هزار دلار در سرانه ملی قیمت بلیت به دو تا سه دلار رسیده است در صورتی که در امارات با میزان درآمد سرانه ملی بالای ۵۰ هزار دلار قیمت بلیط سینما ۱۰ دلار است‌. ‌ و یا در آمریکا ۶ دلار است. لذا باید برا قمیت گذاری به یک مدل خوب برسیم برای سینمای ایران مدل هند خوب است یعنی قیمت پایین و میزان مخاطب بالا اتفاقی که در روزهای سه شنبه می‌افتد و سالن‌های سینمایی با مخاطب روبرو می‌شوند‌. ‌
در کشورهای دیگر نه تنها بلیط نیم بها نیز وجود دارد بلکه در سانس‌های مختلف قیمت بلیط متفاوت است و سانس‌های صبح که مخاطب کمتری دارد قیمت کمتر است اما در دو سانس اصلی قیمت ثابت است‌. ‌ بهره‌وری در سینمای ایران۳ تا ۴ درصد است در حالی که در جهان این رقم ۷ درصد است در آمریکا هر فرد سالی ۴ بار به سینما می‌رود و یا در در امارات ۲۳۰ سالن وجود دارد و پردیس سینمایی وجود دارد که ۱۰ تا ۱۲ و یا حتی ۳۰ سالن سینما دارند، هر اماراتی در طول سال میانگین بین ۲ الی ۳ بار سینما می‌رود اما در ایران در طول سال هر ایرانی ۱۰ دقیقه فیلم می‌بینند و هر ایرانی هر ۹ سال یک بار سینما می‌رود‌. ‌ در هیچ کجای دنیا قیمت بلیط سینما از نمایش خانگی بیشتر نیست بلکه کمتر است یعنی قیمت DVD حدود ۲۰ دلار است و قیمت بلیط سینما بین ۶ الی ۱۰ دلار است و مخاطب سینما فیلم را در سینما می‌بیند و بعد در نمایش خانگی آن را می‌خرد.
 

اگر از اتفاقات و رخ دادهاي سياسي و اقتصادي كه نقش مستقيم در همه امور كشور و همچنين سينماها و روند حركتي سينماها داشته اند چشم پوشي كنيم، باز هم به ركود روند روبه رشد سينماها در كشور برمي خوريم. امروزه شاهد آنيم كه بسياري از مديران سينماهاي قديمي به دليل كم شدن مخاطب و همچنين كسر درآمد بسيار پايين قدرت نوسازي و تعمير اين سينماهاي فرسوده را ندارند و يكي پس از ديگري تعطيل مي شوند. طبق نظرسنجي هاي پراكنده اي كه از مخاطبان سينما به عمل آمد ترافيك سنگين، آلودگي هوا، قيمت بالاي بليط، فرسودگي سينماها و مضمون ضعيف بسياري از فيلم هاي توليد شده دلايل اصلي ركورد فروش بليط و كم شدن مخاطبان سالن سينماها بوده است. خوشبختانه حضور عده اي از مؤسسات و مسئولين كه خود مخاطب سينما هستند باعث اخذ تصميمات جديدي در راستاي تعمير و بازسازي سينماهاي فرسوده شده كه حوزه هنري پررنگ ترين نقش را در اين رابطه ايفا كرده است.
گردآورنده : اعظم پوركند


نظرات

پست‌های پرطرفدار